اصفهان به لحاظ واقعشدن در مركز جغرافیائى فلات ایران زمین و با داشتن آب و هوایی معتدل و خاكى حاصلخیز و آبنسبتا كافى، از دیرباز بهعنوان مكانى براى سكونت، مورد توجه بوده است.
سابقه تاریخ اصفهان به قدمت تاریخ ایران است.بنای اصفهان رابه طهمورث،سومین پادشاه ازسلسله پیشدادیان نسبت داده اند . اصفهان در تاریخ قدیم به نام (گی) در پارس علیا معرفی گردیده ، این شهر محل تقاطع راههای عمده و اقامتگاه سلطنتی پادشاهان هخامنشی بوده است . استرابون جغرافیدان یونانی در 2000 سال قبل ، از اصفهان به عنوان مركز كشور ایران نام برده است .
این مکان احتمالاً از عصر ساسانیان كه سپاهیان (اسپهان) در دشت حاصلخیز اطراف شهر گرد آمدند به ایننام خوانده شده است. در سال 19 هجرى اصفهان بدون جنگ و خونریزى و با انعقاد یك صلحنامه با سپاهیان اسلام جزئى از سرزمین وسیعى شد كه اسلام بر آن حكومت مىكرد. مسلمانان این شهر را (جی) و در طول تاریخ به نامهای اسپاهان یا شهر سواران و همچنین صفاهان و صفاهون گفته شده است. در دوره سیصدساله پس از حضور اسلام، این شهر اغلب دستبهدست مىشد تا اینكه در قرن چهارم هجرى، در زمان آلزیار و آلبویه، بهعنوان پایتخت مورد استفاده قرار گرفت. در دوره دیالمه ، صاحب بن عباد كه مردی كریم و فاضل بود ، اصفهان را به مركز علم و ادب و هنر تبدیل كرد و فضلا و دانشمندان را به آنجا كشاند . درهمین زمان بود كه باروئی با 21 هزار گام در دور اصفهان ساخته شد .در قرن پنجم، در دوران سلجوقیان، پایتخت امپراطورى وسیعى شد كه یك مرز آن رود سیحون و مرز دیگرش سواحل شرقى دریاى مدیترانه بود. در دوران سلجوقیان ، آبادانی اصفهان با ساخت مساجد ، كوشك ها ، باغستانها و عمارت های با شكوه رونق گرفت و مركزیت یافت . اما هجوم مغولان و غارت وحشیانه شهر به دست تیمورلنگ و قتلعام ساكنان آن در سال 789 هجرى، اصفهان رابه وضع اسفبارى دچار كرد و نزدیک به دو قرن طول کشید تا اصفهان توانست مجددا به رشد و پویایی خود ادامه دهد.
در زمان اولین حكمرانان صفوى در قرن دهم هجرى اصفهان به یکی از مراكز مهم تجارت، فرهنگ و صنعت تبدیل گردید و در اوایل قرن یازدهم (1006 ه) پایتخت شاهعباس از قزوین به اصفهان انتقال یافت و قریب یك قرنونیم این شهر پایتخت سلسله صفویه بود، که از این زمان به بعد از شهرت جهانى برخوردار شد. شاردن در قرن یازده هجری اصفهان را با لندن مقایسه می كند و می نویسد ، اصفهان بالغ بر یك میلیون و یكصد هزار نفر جمعیت دارد و طول باروها و دیوارهای شهر بیست هزار پا است،زیبایی شهر اصفهان را بیشتر از كاخهای عالی،خانه های مجلل و فرح انگیز و كاروانسراهای وسیع گزارش می كند كه اصفهان دارای 137 قصر سلطنتی و چهل محله می باشد .سایر شاهان صفوی ادامه دهنده كارهای شاه عباس بودند . پس از هجوم سخت و وحشیانه محمود افغان به اصفهان و قتلعام مردم و سرنگونى شاه سلطان حسین صفوى، اصفهان بار دیگر در مسیر تاریخ، مركزیت خود را از دست داده و سیر صعودى رونق و آبادانى آن متوقف شد، تا جاییکه با روى كارآمدن سلسله قاجاریه و حاكمیت ظلالسلطان بر اصفهان، بسیارى از آثار بجا مانده از دوران صفویه بهدست این حاكم ظالم یا نابود شد و یا بهفروش رفت، بهطورى كه امروز نام آنها را تنها در میان كتابها مىتوان یافت.
هم اكنون استان اصفهان با مساحت 106179 كيلومتر مربع، حدود 25/6 درصد از مساحت كل كشور را به خود اختصاص داده است و از مراكز مهم صنعتى و تجارى ایران می باشد که به دلیل وجود آثار تاریخى و باستانى بسیار و فضاهاى طبیعى فراوان مورد توجه ایرانیان و جهانگردان قرار دارد.
استان اصفهان با استانهاي دهگانه همسايگي دارد، از شمال به استانهاي مركزي و سمنان، از جنوب به استانهاي فارس و كهكيلويه و بويراحمد از مشرق با استانهاي يزد و خراسان و از مغرب به استانهاي خوزستان و چهارمحال و بختياري و لرستان محدود ميشود از نظر وسعت، جزو پنج استان وسیع ایران می باشد.
شهر تاريخي اصفهان (سومین شهر بزرگ ایران) مركز استان اصفهان است و اكنون داراي مقام سوم از نظر جمعيت در سطح كشور ميباشد. فاصله اصفهان تا تهران 425 كيلومتر است و در جنوب آن قرار دارد. اصفهان از سطح عمومي درياها حدود 1580 متر ارتفاع دارد و در شرق سلسله جبال زاگرس واقع شده است. اين شهر در چهارراه شمالي- جنوبي و شرقي- غربي كشور قرار دارد و در طي تاريخ محل رفت و آمد و برخورد اقوام و فرهنگهاي مختلف بوده است. منطقه بزرگ اصفهان در قسمت شمالي و شرقي به كوير محدود ميگردد و قسمت غربي و جنوبي آن به ارتفاعات زاگرس منتهي ميشود. علت وجودي و پيرايش اين شهر را بايد مديون آبهايي دانست كه از كوههاي زاگرس مرتفع به نام زردكوه بختياري سرچشمه گرفته و زايندهرود را به وجود آورده و در نتيجه شهر زيباي اصفهان در دو طرف زايندهرود قرار گرفته است. شهر اصفهان بر روي دشتي نسبتا" صاف با شيبي حدود 2 درصد و به طرف شمال شرقي بنا گرديده است. توسعهي شهر در طي سالهای متمادي به سمت جنوب غربي بوده، زيرا در اين منطقه آب فراوانتر و آلودگي نيز كمتر است.